آرشیو الکترونیکی 21 هزار عنوان کتاب درسی از سال 1330

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت آموزش و پرورش، کتاب درسی یکی از مهم ترین منابع یادگیری در نظام های آموزشی و از عناصر اساسی فرآیند آموزش به شمار می رود. این منابع علاوه بر انتقال دانش، بازتاب دهنده بخشی از تحولات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و آموزشی هر دوره هستند و تصاویر، موقعیت های زمانی و مکانی و ارزش های اجتماعی و فرهنگی مورد نظر جامعه را نیز به نسل های آینده منتقل می کنند. از همین رو، مطالعه و نگهداری کتاب های درسی گذشته می تواند تصویری روشن از روند تحول نظام آموزشی و برنامه درسی کشور ارائه دهد.

آرشیو، محل نگهداری اسناد، مدارک، منابع و آثار فرهنگی، حقوقی و اداری یک سازمان است که به دلیل ارزش پایدار اطلاعاتی، تاریخی و پژوهشی خود حفظ می شوند. ارزش مواد آرشیوی نیز در بخش مهمی به قدمت و قابلیت آنها برای بازخوانی گذشته بازمی گردد.

در این میان، آرشیو کتاب های درسی کتابخانه سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، یکی از ارزشمندترین گنجینه های مکتوب آموزش و پرورش کشور محسوب می شود. این مجموعه، کتاب های درسی دوره های مختلف را دربر می گیرد و امکان مطالعه سیر تحول محتوای آموزشی، زبان، ادبیات، ارزش های فرهنگی و اجتماعی و رویکردهای برنامه درسی در دوره های گوناگون را فراهم می کند.

فرآیند گردآوری و نگهداری این مجموعه از دهه 60 و با فراخوان وقت سازمان برای اهدای کتاب های درسی از سوی فرهنگیان و دوستداران کتاب درسی آغاز شد. این اقدام زمینه شکل گیری مجموعه ای منسجم برای جمع آوری، حفظ و نگهداری کتاب های درسی از گذشته تا دوره معاصر را فراهم کرد.

با توجه به اهمیت این گنجینه، بر اساس طرح جامع آرشیو کتاب های درسی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران با عنوان «نماد حافظه نظام آموزشی و میراث مکتوب برنامه درسی» مقرر شد فعالیت های مرتبط با آرشیو چاپی و الکترونیکی در بازه های 10 ساله و بر اساس دهه ساماندهی شود.

این فعالیت ها در پنج محور فراهم آوری، پردازش و سازماندهی، ارائه خدمات، حفاظت و نگهداری و تجهیزات و زیرساخت ها تعریف شده است.

21 هزار و 220 عنوان کتاب درسی؛ از 1330 تا 1405

در ادامه این روند، در نرم افزار اختصاصی پایگاه های آرشیوی، دو بانک اطلاعاتی با عنوان های «پایگاه آرشیو الکترونیکی کتاب درسی» و «پایگاه آرشیو کتاب های درسی چاپی» ایجاد و فراداده های مربوط به منابع در آنها ثبت شده است.

بر اساس اطلاعات موجود، در حال حاضر 21 هزار و 220 عنوان کتاب درسی از سال 1330 تا 1405 به صورت تمام متن در آرشیو الکترونیکی قابل دسترسی و مشاهده است و قرار است در ادامه، سایر کتاب های موجود در آرشیو نیز به این مجموعه افزوده شود.

این مجموعه می تواند منبعی ارزشمند برای پژوهشگران حوزه های علوم تربیتی، برنامه ریزی درسی، تاریخ آموزش و پرورش، مطالعات فرهنگی و اجتماعی و همچنین علاقه مندان به تاریخ کتاب و آموزش در ایران باشد.

چگونه به آرشیو الکترونیکی کتاب های درسی دسترسی پیدا کنیم؟

برای استفاده از منابع آرشیو الکترونیکی کتاب های درسی ابتد وارد وبگاه سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی به نشانی www.oerp.ir شده و از بخش «خدمات سازمان» به «سامانه کتابخانه و مرکز اسناد» و سپس «سامانه کتابخانه ـ آرشیو کتاب درسی» به نشانی http://splib.oerp.ir/simwebclt/WebAccess/SimwebPortal.dll مراجعه نمائید.

کاربران می توانند به عنوان میهمان، در بخش جست وجو با درج کلیدواژه مورد نظر و انتخاب محتوا «کتاب درسی»، متن کتاب ها را به همراه عنوان، مقطع، سال نشر و شماره صفحه مشاهده کنند.

به این ترتیب، آرشیو الکترونیکی کتاب های درسی سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، علاوه بر ایفای نقش در حفاظت و صیانت از میراث مکتوب برنامه درسی کشور، فرصتی برای بازخوانی مسیر تحول آموزش و پرورش و دسترسی آسان تر به منابع ارزشمند تاریخی و آموزشی فراهم کرده است.